Kijken in de bodem: inspiratie en technieken

Op vrijdag 23 april organiseert de Nederlandse Bodemkundige Vereniging een webinar ‘Kijken in de bodem: inspiratie en technieken’. De webinar vindt plaats via Microsoft Teamsvan 14 – 16 uur. Tijdens deze webinar delen drie boeiende sprekers hun verhaal over hoe je op een creatieve manier bodems kunt laten zien en hoe je erover kunt communiceren naar een breed publiek.

Wordt geïnspireerd door Karen Vancampenhout (KU Leuven) die via ‘story telling’ het verhaal achter een bodem overbrengt, Stephan Mantel (ISRIC) die kan uitleggen hoe je een bodemmonoliet maakt (en het verschil met een lakprofiel) en wat het belang is van de collectie in het ISRIC Wereld Bodem Museum, en Christina Eickmeier (CHRITH architects) die vanuit het project ‘Kijken in de grond’ (https://www.chrith.com/projecten/kijken-in-de-grond/) op een creatieve manier de grote verscheidenheid aan bodems toont.  

Je kunt je opgeven door op deze onderstaande te klikken of via www.bodems.nl/themadagen. Stuur deze uitnodiging gerust door naar andere geïnteresseerden.

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdMM8PCL1KXyrOWz-J3cMhPEbP3cg-ElQimzKk_FUpdzjwfwA/viewform?usp=sf_link

Met vriendelijke groet,

Chantal Hendriks

Secretaris/penningmeester NBV

In memoriam Jozef Vandamme

Op 28 januari 2021 is ex-bodemkarteerder Jozef Vandamme van ons heengegaan in het AZ Klina te Brasschaat.
Jef werd geboren op 1 maart 1926 te Geluwe. Na de lagere school in Geluwe en de Grieks-Latijnse humaniora in het college te Menen, studeerde hij landbouwwetenschappen aan de Universiteit Gent. Hoewel hij bijzonder geboeid was door bosbouw, kwam hij terecht in de bodemkunde waar hij als gedreven student opgemerkt werd door Prof. De Leenheer. Nog voor het eindexamen bood deze hem een plaats aan als wetenschappelijk onderzoeker. Jef trouwde met Yolande Van Eeckhoven met wie hij 4 kinderen had. In 1967 sloeg het noodlot toe. Yolanda stierf bij de geboorte van hun jongste kind. In 1968 hertrouwde hij met Mia Rijcken. Jef had 4
kinderen, 14 kleinkinderen en 4 achterkleinkinderen.

Bodemkartering – UGent
Jef vervoegde het grote bodemkarteringsproject van België dat in 1947 als het Comité voor het opmaken van de bodemkaart van België was opgestart onder auspiciën van het IWONL (Instituut tot Aanmoediging van het Wetenschappelijk Onderzoek in Nijverheid en Landbouw). Vanuit het Centrum voor Grondonderzoek, onder leiding van Prof. De Leenheer, doorkruiste Jef België om bodemprofielen
systematisch te beschrijven en te bemonsteren, geassisteerd door zijn ‘veldpreparator’ G. De Vuyst. In het begin gingen ze per fiets, daarna op moto met sidecar en tenslotte met de wagen. Daarmee had Jef enorm veel bodems van België gezien, beschreven en geanalyseerd. Hij was als een encyclopedie die bodems als geen ander kon plaatsen in landschaps-sequenties waarmee de logica van de meest complexe bodemkaarten meteen duidelijk werd. Als eerste in Vlaanderen mat Jef op
systematische wijze grondwaterstanden met behulp van een enorm netwerk van peilbuizen om de gehanteerde vochttrappen bij de bodemkartering te kalibreren. Jef legde de opgedane kennis vast in publicaties, eerst in zijn doctoraal proefschrift dat in 1971, in de toen zogenoemde Rijkslandbouwhogeschool Gent, werd verdedigd met Prof. De Leenheer als promotor:
Vandamme, J., & De Leenheer, L. (1971). Variatie van de textuur van de bovengrond en van de grondwaterstand in de bodems van de provincie Antwerpen. https://lib.ugent.be/catalog/rug01:000236575
Dit werk dient tot vandaag als referentie in het scenario van een uitdrogend Vlaanderen ten gevolge van klimaatsverandering. Andere belangrijke publicaties uit die periode zijn o.m.:
Vandamme, J., De Leenheer, L., 1971. Bodemtextuur van de bouwvoor, landschapsindeling en bodemassociaties in de provincie Antwerpen; https://lib.ugent.be/nl/catalog/rug01:000225892
Een prachtig geïllustreerd werk:
De Leenheer, L. et al.,1966. Natuurspiegel van Oost-Vlaanderen
https://lib.ugent.be/nl/catalog/rug01:000201619

Door deelname aan buitenlandse congressen en studiereizen verdiepte hij zijn wetenschappelijke kennis en deelde ze met anderen. Deze reizen brachten hem o.m. in Oostenrijk, de VSA, het toenmalige Tsjechoslowakije, Hongarije en Roemenië, Spanje, Marokko, India, Hongkong, Japan en Thailand.

Foto: Tuinbouwcongres India, 1989


Bodemgeschiktheid – KU Leuven
Toen het bodemkarteringsproject in begin jaren 1970 ten einde liep, vervoegde Jef het Studiecentrum voor Tuinbouwgronden (IWONL) dat aan de KU Leuven onder leiding van Prof. I. Scheys werd opgericht. Dit was een logisch verlengstuk van zijn loopbaan. De opgedane kennis werd nu ingezet om op systematische wijze de bodemkaart te vertalen naar inherente bodemgeschiktheidsnormen voor groentegewassen. Met de kundige assistentie van Ir. Wim Smets, Paul Janssens en Louis Lettani werden overal in Vlaanderen veldproeven aangelegd om bodemgeschiktheidstabellen te berekenen voor tomaten, stamslabonen, fijne worteltjes, kropsla, schorseneren, bleekselder, pootaardappelen, prei, bloemkolen, spruitkool, aardbeien, asperges en witloof. Jef publiceerde deze schat aan verzamelde kennis in een vademecum van de Bodemgeschiktheid:
Vandamme, J., Deckers, J., Feyen, J., 1994. De bodemgeschiktheid voor groenten Studiecentrum voor Tuinbouwgronden, IWONL gewassen.

Na het overlijden van Prof. I. Scheys verzorgde Jef gedurende enkele jaren het college Regionale Bodemkunde bij de bio-ingenieurs en de archeologen.

Foto: Jef en zijn studenten op het plateau des Tailles, Ardennen anno 1991
Foto: Van links naar rechts: Gastprof. Jozef Mitrikeski (Skopje, Macedonië), Prof. Rudi Dudal, Jef Vandamme, Arenberg Kasteel, 1989

Begin 1990 speelde Jef een belangrijke rol in het COBIS project (IWONL) aan het Instituut voor Land- en Waterbeheer onder leiding van Prof. Jan Feyen, KU Leuven. In dit ambitieuze project werden de onderliggende data bij de bodemkaart van België gedigitaliseerd en in de database Aardewerk opgenomen. Jef controleerde alle cijfers op hun consistentie vooraleer ze door jobstudenten ingegeven werden. Deze database zou een van de hoekstenen vormen van de digitale bodemkaart van Vlaanderen die nu zeer druk geconsulteerd wordt op de website van de Dienst Ondergrond Vlaanderen: https://www.dov.vlaanderen.be/page/bodemkaarten

Foto: Jef in de onderzoeksgroep Instituut voor Land- en Waterbeheer
Foto: Jef op excursie met het labo Landbeheer, Ophoven-Kinrooi, 1991
Foto: Emeritaatsviering, Brasschaat, 1991

Professor Emeritus
Jef bleef ook na zijn pensioen zeer geëngageerd voor bodem en natuur. Ik herinner me nog levendig hoe hij heel enthousiast de verhalen vertelde bij de bodemmonolieten, een archiefcollectie bij de Bodemkaart van België. Jef kwam graag terug naar Leuven om met onze studenten Bodemkunde in discussie te gaan. Hij was op zijn best tijdens de veldexcursies bij het vak Regionale Bodemkunde tot midden in de jaren 1990. Hij was toen ook gastprofessor aan de Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende.
Ook politiek was Jef actief: eerst als gemeenteraadslid (6 jaar), later als schepen van Parken en Plantsoenen in de groene gemeente Brasschaat (12 jaar). Hij heeft zo bijgedragen tot de verfraaiing van lanen en parken. Van het park de Mick maakte hij een klein arboretum. Hij zette mee zijn schouders onder het project van de kinderboerderij Mikerf en het maatwerkbedrijf Aralea. Verder werd hij de stuwende kracht achter het project Brasschaat helpt Roemenië. Hij verzorgde verscheidene transporten
en ging zelf een aantal keren ter plaatse om er een school en een dokterspraktijk te helpen uitbouwen.

Foto: Redactie comité van het boek: Gijsel, J., 1980. Brasschaat van heidegrond tot parkgemeente

Jef was klein van gestalte maar een grote persoonlijkheid, een doorzetter met een enorm rechtvaardigheidsgevoel. Hij was veelzijdig geïnteresseerd in talen, kunst, muziek en geschiedenis. Hij zal in ons hart voortleven als zeer gemoedelijk, beminnelijk en bescheiden. Op een ereplaats in het Geo- Instituut te Heverlee hangen de bodemmonolieten van België als stille getuigen van de vele boeiende verhalen die Jef ons toevertrouwde. Zijn uitgebreide kennis is recentelijk toegankelijk gemaakt via de bodemmonolietenwebsite: https://ees.kuleuven.be/soil-monoliths/
Graag betuigen we onze innige deelname aan de familie en nabije kennissen.
Met speciale dank aan Ria Vandamme en Georges Hofman (UGent) voor de bezorgde informatie.

Seppe Deckers
Hoogleraar Emeritus met opdracht
Departement Aard en Omgevingswetenschappen, KU Leuven

SSSB members contribute to e-learning on soils

An introduction to soils ecosystems and livelihoods in the tropics

A Massive Open Online Course (MOOC) on Tropical Soil Science is accessible online on the EdX platform. The MOOC was 2020 EdX prize finalist! The course, ‘An introduction to soils ecosystems and livelihoods in the tropics’, is a production of KU Leuven in collaboration with ISRIC – World Soil Information. The course, supported by JRC and FAO, teaches about how soil properties vary across tropical ecosystems and landscapes and their impact on biodiversity and livelihoods. The MOOC introduces subscribers to basic concepts of soil and soils in the tropics. It explains how soils develop, what their most important features are, and how those insights can make land use more sustainable. The major soils of five biomes are highlighted through virtual excursions: forests, mountains, grasslands, deserts, and wetlands.

The instructors of the MOOC are: prof. Karen Vancampenhout, em. Prof. Seppe Deckers (both KU Leuven), and Stephan Mantel (Head of World Soil Museum, ISRIC). Uniquely, scientists from different countries all over the tropics will introduce subscribers to the MOOC to their work and show them real-life examples of how they apply soil knowledge through engaging videos and case studies.

POTENTIAL project closing event

ATTENTION: this event was cancelled due to the COVID-19 pandemic. Please find the final report here for background information: http://hdl.handle.net/2268/246438

The objective of the POTENTIAL project  was to increase N and water utilization in potato by co-scheduling of fertilizer N and irrigation water. The results  demonstrate high potential to combine different remote sensing data in a complementary approach to determine spatio-temporarily the fertilization and irrigation needs of potato. Results of the POTENTIAL project are summarized in a manual with guidelines  for variable rate irrigation and fertilization in potato which is presented at a seminar on xx/xx/2020 at The Palace of the Royal Academies in Brussels

13.30  – 16:00  Presentation “Guidelines for variable rate irrigation and fertilization in potato”

with contributions from •Pieter Janssens and Sofie Reynaert (Bodemundige Dienst van België) •Isabelle Piccard and Klaas Pauly (VITO) •Sarah Garre (Université de Liège) •Johan Booij and Jan Kamp (Wageningen university and research) •Christian Von Hebel (forzungszentrum julich) •Mathias Neumann Andersen, Kiril Manevski and Kirstin Koerup  (Aarhus university) •

16:00 – 17:00 Reception 

Future challenges for soil scientists (postponed due to COVID-19 pandemic)

Venue: Royal Academy, Hertogstraat 1, Brussels – The Ockeghem Room

NEW Date: to be confirmed

Registration

Register for the DYSS 2020 and meet your fellow soil scientists. Don’t miss this unique opportunity to exchange, learn and network.

Program

  • Keynote speakers:
    Jeroen Meersmans – “Future challenges for soil scientists
    Karen Vancampenhout – “Roadmap to publish your research”
  • Talks and poster presentations by young soil scientists
  • Dare to share – Failure stories in soil science
  • Young Soil Scientist Award ceremony

Abstract submission

  • Scope
    All field related to soil science
    Add future challenges dealing with your field of expertise at the end of both your abstract and presentation and present your perspectives
  • Format
    Title, Authors , Abstract max 2500 words
    Communication preference (Poster/Oral)
    Language: English
  • There is no limit to the number of poster presentations! M.Sc. thesis students are warmly encouraged to make a poster on their actual thesis work, with special attention to the research question they are trying to answer + the methods of their research.
  • Deadline: XXX

Diversity of wine-growing terroirs in Burgundy – international excursion 2020

May 2021

Burgundy, France

Our upcoming international excursion will focus on the “Diversity of wine-growing terroirs in Burgundy”. We will leave Belgium on Sunday 17 and arrive in Dijon at 5 pm. We will be in the vineyard plots and in the tasting cellars. We will leave Dijon on the 20th at 5 pm to reach Belgium in the late evening. News will come in the coming days about the final organization and registration processes

Organizer: Prof.-Em. B. Delvaux (UCLouvain)

Soil management for carbon sequestration and restoration of soil fertility

February 3rd, 2020 13h-15h30, Auditoritum Barb 94, Louvain-la-Neuve

PRESENTATION.

Claire Chenu, member of the Scientific and Technical Committee of the 4 per 1000 initiative will give a presentation (in English). More details here.

PANEL DISCUSSION.

This presentation will be followed by a panel discussion (in French) on policies, measures and examples of C sequestration in the soils of Wallonia.

DEBATE.

You are welcome to debate with experts of the 4 per 1000 initiative, the Walloon administration, Soil Capital and a consultant for the agro-food sector (to be confirmed).

Organized by Louvain-la-Neuve University – ELI and SSSB topical committee IV

Seminar ‘Geophysics & Agriculture: the perfect match?’ on January 31st, 2020

Agrogeophysics is an emerging research field. What are the applications, potential and future research needs? Come and discover with us.

About this Event

The challenges in agriculture are enormous. We have to produce enough food while safe-guarding our environment for future generations. A better understanding of the nature of underlying processes and interactions in the soil-plant-atmosphere continuum of our agro-ecosystems is crucial. Geophysical tools have the potential to characterize and quantify these processes non-invasively from plot to landscape scale. Nevertheless, a number of challenges remain for geophysical results to be fully exploited by decision-makers and other scientific communities. In this seminar, we will explore ongoing research in the field of agrogeophysics, discuss potential applications and highlight future research needs.

Register here.

Programme

Thursday 30/1/2020
19:30 Pre-conference dinner in Brussels (WOLF )

Friday 31/1/2020

8:15-9:00   Registration of participants & coffee
9:00-9:10   Welcome word
9:10-9:40 Mihai Cimpoiascu A quantitative link between undisturbed soil pore architecture and time-lapse electrical resistivity measurements of pore fluid content
9:40-10:10 Sathyan Rao Studying signatures of roots from non-invasive electrical measurements
10:10-10:40 Edmundo Placencia Spectral induced polarization signatures of soils enriched in century-old biochar: Implications for hydric behaviour characterization of agroecosystems
10:40-11:10   Coffee break
11:10-11:40 Guillaume Blanchy Geophysical monitoring for crop phenotyping
11:40-12:10 Benjamin Mary The GROWING project (Geophysical Root Observations for Water SavING): Background and objectives
12:10-12:40 Eve Daly The role of geophysics in sustainable agriculture and the protection of groundwater resources in Ireland
12:40-14:00   Lunch break + posters
14:00-14:30 Cosimo Brogi Geophysics-based soil mapping for improved modelling of spatial variability in crop growth and yield
14:30-15:00 Lidong Ren The use of EMI to assess soil compaction
15:00-16:00   Coffee break + discussion future collaborations
16:00-16:30 Christian Von Hebel Discovering field-specific management zones incorporating ground-based electromagnetic induction and drone-based crop data  
16:30-17:00 Sarah Garré Geophysics for agriculture? To the roots!
17:00-19:00   Closing drink and finger food

*Presentation format: 20 min + 10 min discussion

Poster presentations by David O’Leary, Russell Swift, Adriaan Vanderhasselt, Maximilian Weigand and Pieter Janssens.

Venue

Gembloux Agro-Bio Tech
Auditorium PhV, Building 48 on campus map
Avenue Maréchal Juin
5030 Gembloux
Belgium

Parking: 3 (or Parking senghor 7 also nearby)
Train station at 10 min. by foot

Accomodation

Nearby hotel: Hôtel les 3 Clés

Easy train connections from Namur (ca. 10min) or Brussels (ca. 30min) where options are available for accomodation.

Organizers

Sarah GARRE – Gembloux Agro-Bio Tech

with support from
 ENVITAM doctoral school
Soil Science Society of Belgium (SSSB) – Topical committee II. Soil physics and hydrology

Activities around the international day of soils 2019

In the beginning of December, soil scientists are waiting for all the soil-related activities as kids are eagerly looking forward to Saint-Nicolas.

Here a short overview of activities we are aware of:

Wednesday November 6th, 2019

Thursday November 7th, 2019

  • KVAB Thinkers programme: Fact finding ‘healthy soils’ – Brussels
  • Soils as records of Past and Present: the geoarchaeological approach. Focus on: is there time for fieldwork today? – Bruges

Wednesday December 4th, 2019

Thursday December 5th, 2019

  • Symposium on Soil Erosion: Connecting Science, Policy and Practice – Leuven

Friday December 6th, 2019

  • Symposium on Soil Erosion: Connecting Science, Policy and Practice (continued) – Leuven

Wednesday December 11th, 2019

  • 50th anniversary of the publication of the general soil map of Luxembourg – Ettelbruck (Luxemburg) (More info: pedologie -at- asta.etat.lu )

 

Soil & Wine – Thematic day 2019 #TD2019

What is terroir? Does soil determine what we taste in wine? What does that mean for Belgian wines?
Touch, taste and find the answers on these questions and much more during  the next SSSB thematic day on December 4th, 2019 in Louvain-la-neuve.

Keynote speakers

The Impact of Terroir on wine production: wine-growing aœnological potential in Belgium – by Bruno Delvaux, Vincent Dienst & Charles Vander Linden (UCLouvain, Château Bousval)

Monitoring of water status in the soil-vine-atmosphere system: evaluation of the water constraint at Château de Bousval
– by Louis Delval, Marion Trigaux & Clemence Becker (UCLouvain)
How to express terroir in original belgian wines? A case study at the Domaine du Chenoy

– by Jean-Bernard & Pierre-Marie Despatures (Domaine du Chenoy)

Soil and wine – in the field!

Visit to the ‘Château de Bousval’ vineyards with examinations of the soil profiles in a toposequence. This evaluation of the profiles will be paired with tasting of two Chardonnay 2018 harvested at the top and bottom of that very toposequence!

Registration and call for poster abstracts

Registration is on a first-come, first-served basis as the number of participants will be limited.

Practical information

Check-in and departure: Auditorium S01, Croix du Sud, Louvain-Neuve (Parking 20)

08:15 Welcome, registration and coffee: Auditorium Sud 01, Croix du Sud, Louvain-Neuve
08:50 Departure by bus to the vineyard Château Bousval
Meeting points: Auditorium Sud 01, 8:45; Croix du Sud Parking 20, 08:50
09:20 Vineyard Château Bousval. Welcome by Ir. Vincent Dienst
Soil toposequence: examination of two soil profiles with distinct hydric properties and thus different levels in water constraint (boots are recommended)
Wine degustation: links between water constraint and wine quality
12:00 Board meeting for SSSB board members, Salle du Décanat AGRO, Croix du Sud
Free time for other participants: sandwiches available at the Bar Agro, Sud 01
14:00 Key note: The Impact of Terroir on wine production: wine-growing and oenological potential in Belgium by Bruno Delvaux, Vincent Dienst, Charles Vander Linden
14:40 Soil survey for land evaluation and rootstock selection in viticulture in Belgium by Sofie Reynaert
15:00 Soil properties, water constraint and quality in Belgian viticulture. Case study of Château Bousval by Louis Delval
15:20 Coffee break and poster session
15:45 Key note: How to express terroir in original Belgian wines? Case study of the Domaine du Chenoy by Jean-Bernard & Pierre-Marie Despatures
16:20 High-resolution subsurface imaging using ground-penetrating radar and electromagnetic induction for optimal management of vineyards by Sébastien Lambot
16:40 Announcement for the SSSB International Spring Excursion in 2020: Linking Terroir and Soils to Wine Typicity and Quality, Burgundy, France by Bruno Delvaux
16:45 Concluding remarks

Organizer: Prof. Bruno Delvaux
for the Soil Science Society of Belgium